--- title: "Eindexamen Nederlands leesvaardigheid: plan voor 2027" description: "Eindexamen Nederlands leesvaardigheid 2027: havo 18 mei, vwo 21 mei. Wat de syllabus toetst, nieuwe vraagtypen en een plan van november tot mei." url: https://astra-ai.co/nl/blog/eindexamen-nederlands-leesvaardigheid/ locale: nl type: blog keywords: - eindexamen Nederlands leesvaardigheid - centraal examen Nederlands 2027 - tekstverbanden - argumentatie herkennen published: 2026-10-16T10:00:50.186Z updated: 2026-10-16T10:00:50.186Z alternates: nl: https://astra-ai.co/nl/blog/eindexamen-nederlands-leesvaardigheid/ --- # Eindexamen Nederlands leesvaardigheid: plan voor 2027 > Eindexamen Nederlands leesvaardigheid in 2027: havo op 18 mei, vwo op 21 mei, van 13.30 tot 16.30 uur. Wat de syllabus toetst, waar je oude examens vindt en een plan van november tot mei. ## Kort antwoord Leesvaardigheid voelt als een vak waar je niet voor kunt leren, maar het eindexamen Nederlands leesvaardigheid toetst een vaste set vaardigheden, en die kun je trainen. Het centraal examen (CE) Nederlands in het eerste tijdvak van 2027 is op dinsdag 18 mei 2027 voor havo en op vrijdag 21 mei 2027 voor vwo, allebei van 13.30 tot 16.30 uur, volgens [Examenblad](https://www.examenblad.nl/2027/examenrooster). Het CE gaat over leesvaardigheid en over argumentatieve vaardigheden, voor zover het om analyseren en beoordelen gaat. Train dus niet "lezen" in het algemeen, maar de vaste onderdelen: tekstsoort en schrijfdoel, hoofdgedachte, verbanden tussen tekstdelen, argumentatie en samenvatten. Doe dat met oude examens en de oefensets op Examenblad, en kijk elke keer na met het correctievoorschrift. ## Wanneer is het CE Nederlands in 2027? | Examen | Datum | Tijd | | --------------- | ------------------- | ------------------- | | Nederlands havo | dinsdag 18 mei 2027 | 13.30 tot 16.30 uur | | Nederlands vwo | vrijdag 21 mei 2027 | 13.30 tot 16.30 uur | Bron: de vakpagina's [Nederlands havo](https://www.examenblad.nl/2027/havo/vakken/talen/nederlands-havo) en [Nederlands vwo](https://www.examenblad.nl/2027/vwo/vakken/talen/nederlands-vwo) op Examenblad. Je hebt drie uur. Dat klinkt ruim, maar met meerdere teksten en open vragen is het dat niet. Tijd verdelen is dus een vaardigheid die je ook moet oefenen. Mag je iets meenemen? Volgens de regeling toegestane hulpmiddelen havo en vwo 2027 is bij alle centrale examens een eendelig verklarend woordenboek Nederlands toegestaan, of een woordenboek van en naar je thuistaal. Een digitaal woordenboek mag niet. Wen eraan om je woordenboek alleen kort te gebruiken: wie bij elk woord gaat zoeken, komt niet aan de laatste tekst toe. ## Wat oefen je: tekstverbanden en vraagtypen De [syllabus Nederlands havo 2027](https://www.examenblad.nl/2027/havo/documenten/syllabus-nederlands-havo) zegt dat het CE gaat over domein A (leesvaardigheid) en domein D (argumentatieve vaardigheden), voor zover het analyseren en beoordelen betreft. De teksten zijn informatief, beschouwend en betogend, uit kranten, tijdschriften en van websites, en gaan over maatschappelijke onderwerpen. Voor vwo staat er een eigen syllabus op de vakpagina; de teksten en vragen zijn daar over het algemeen complexer. Dit zijn de vaardigheden die de syllabus noemt, vertaald naar wat je moet kunnen: - **Tekstsoort en schrijfdoel.** Is een tekst uiteenzettend, beschouwend of betogend? Wil de schrijver informeren, laten nadenken of overtuigen? - **Hoofdgedachte.** In één zin zeggen waar een tekst of alinea om draait, ook als dat er niet letterlijk staat. - **Relaties tussen tekstdelen.** Oorzaak en gevolg, doel en middel, standpunt en argument, algemene uitspraak en toelichting, en verwijzingen. Dit zijn de tekstverbanden waar veel punten aan hangen. - **Argumentatie.** Standpunten en soorten argumenten herkennen, argumentatieschema's herkennen en drogredenen zien. - **Beoordelen.** Is een betoog aanvaardbaar? Klopt de redenering? - **Samenvatten.** Een tekst terugbrengen tot de hoofduitspraken, en beoordelen of een gegeven samenvatting klopt. **Nieuwe vraagtypen.** De syllabus meldt dat er nieuwe vraagtypen kunnen voorkomen: meer bronnen per vraag, scenario's, vragen over figuurlijk taalgebruik en framing, sorteer- en synthesetaken en vragen over bruikbaarheid en betrouwbaarheid van teksten. Op Examenblad staan oefensets om aan die vragen te wennen. Doe er minstens een paar, zodat je niet op de dag zelf voor het eerst zo'n opdracht ziet. **Formulering telt.** Volgens de syllabus gaan er bij open vragen scorepunten af voor incorrecte formuleringen en onjuist taalgebruik, waaronder spelfouten. Een goed antwoord dat slordig is opgeschreven, kost je dus punten. ## Plan van november tot mei Reken op twee keer per week een half uur tot drie kwartier. Meer mag, maar regelmaat werkt bij leesvaardigheid beter dan af en toe een lange sessie. **November: begrippen op orde.** Zet de begrippen uit de syllabus op een rij: tekstsoorten, schrijfdoelen, de verbanden, de argumentatieschema's en de drogredenen. Zoek bij elk begrip één voorbeeld uit een echte tekst. Een krantenartikel of opiniestuk is prima. **December en januari: per vaardigheid oefenen.** Pak per week één vaardigheid. Week één: hoofdgedachte per alinea. Week twee: signaalwoorden en verbanden. Week drie: argumentatie. Gebruik losse vragen uit oude examens die precies die vaardigheid toetsen. Kijk na met het correctievoorschrift en schrijf op waarom jouw antwoord wel of niet goed was. [/nl/examenvoorbereiding/](https://astra-ai.co/nl/examenvoorbereiding/) **Februari en maart: samenvatten en nieuwe vraagtypen.** Oefen samenvattingen binnen het aantal woorden dat gevraagd wordt. Doe de oefensets met de nieuwe vraagtypen. Lees daarnaast elke week één lang opiniestuk en vat het voor jezelf samen in drie zinnen. **April: hele examens op tijd.** Maak elke week een compleet oud examen in drie uur. Noteer per tekst hoeveel minuten je nodig had. Merk je dat je bij de eerste tekst te lang blijft hangen? Spreek met jezelf een maximum af per tekst. Een tip voor de tijd: lees bij een lange tekst eerst de titel, de inleiding, de eerste zin van elke alinea en het slot. Zo heb je de opbouw in een paar minuten te pakken voordat je aan de vragen begint. Bij de vragen ga je dan gericht terug naar de alinea die je nodig hebt. Oefen dit bewust in april, want onder tijdsdruk val je terug op wat je gewend bent. **Mei: foutenlijst en rust.** Ga je foutenlijst langs. Welke vraagsoort kost je de meeste punten? Oefen daar nog een paar vragen van en stop dan. Voor de laatste avond heb ik een apart stuk geschreven: [studeren de nacht voor een examen](https://astra-ai.co/nl/blog/studeren-nacht-voor-examen/). ## Oude examens en voorbeeldopgaven Oude examens laten zien hoe vragen echt worden gesteld. Je vindt ze voor jouw niveau via Examenblad en via je docent, samen met het correctievoorschrift. Zo haal je er het meeste uit: - **Lees eerst de vraag, dan het stuk tekst waar de vraag over gaat.** Let goed op naar welk deel van de tekst een vraag verwijst, en zoek je antwoord daar, niet in je eigen mening over het onderwerp. - **Kijk na met het correctievoorschrift en lees de toelichting.** Je leert vooral van de vragen die je fout had: welk woord in je antwoord ontbrak, welk verband zag je over het hoofd? - **Houd een foutenlijst bij per vaardigheid.** Na vijf examens zie je een patroon, en dan weet je waar je moet oefenen. - **Wissel havo en vwo niet zomaar.** Oefen vooral met examens van je eigen niveau. Vwo-examens kunnen voor havisten nuttige extra training zijn, maar zijn een stuk lastiger. Twijfel je over een antwoord dat volgens jou ook goed is? Bespreek het met je docent. Leren uitleggen waarom een antwoord wel of niet past, is precies wat het examen van je vraagt. ## Als je vastzit **Je docent.** Die kent het examen en ziet vaak in één oogopslag welke vaardigheid je mist. Neem een nagekeken examen mee en vraag: "Waar laat ik de meeste punten liggen?" **Bijles.** Kan helpen als je iemand nodig hebt die met je meeleest en je dwingt je antwoorden scherper te formuleren. Het kost wel geld en tijd. **Een AI-tutor.** Wij maken Astra AI, dus houd daar rekening mee. Astra geeft stap voor stap les, stelt vragen terug en checkt je begrip. Je kunt een foto maken van een vraag en samen uitzoeken welk verband er speelt, of je examendatum instellen en je aantekeningen en oude examens toevoegen zodat je een plan per onderwerp krijgt. Je kunt gratis beginnen, zonder kaart. Astra AI Plus ontgrendelt onbeperkt bijles, proefexamens en podcasts. Het nadeel: een AI-tutor is geen examencorrector en kan zich vergissen in de nuance van een antwoordmodel. Leg je antwoord daarom altijd naast het officiële correctievoorschrift. Het helpt de meeste leerlingen, niet iedereen. Hoe verschillende tools zich verhouden, lees je in [de beste AI-tutor](https://astra-ai.co/nl/blog/beste-ai-tutor/). Begin klein, maar begin nu. Twee keer per week oefenen vanaf november verslaat elke inhaalactie in april. ## Frequently asked questions ### Wanneer is het eindexamen Nederlands in 2027? In het eerste tijdvak is het CE Nederlands havo op dinsdag 18 mei 2027 en vwo op vrijdag 21 mei 2027, allebei van 13.30 tot 16.30 uur, volgens Examenblad. ### Wat wordt er getoetst bij leesvaardigheid? Volgens de syllabus gaat het CE over leesvaardigheid en argumentatieve vaardigheden: tekstsoort en schrijfdoel, hoofdgedachte, verbanden tussen tekstdelen, argumentatie beoordelen en samenvatten. ### Mag ik een woordenboek gebruiken? Ja, een eendelig verklarend woordenboek Nederlands of een woordenboek van en naar je thuistaal. Een digitaal woordenboek is niet toegestaan. ### Waar vind ik oude examens Nederlands? Via Examenblad en via je docent, met het correctievoorschrift. Op Examenblad staan ook oefensets voor de nieuwe vraagtypen. ## Sources - [Examenblad: examenrooster 2027 (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://www.examenblad.nl/2027/examenrooster) - [Examenblad: Nederlands havo 2027 (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://www.examenblad.nl/2027/havo/vakken/talen/nederlands-havo) - [Examenblad: Nederlands vwo 2027 (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://www.examenblad.nl/2027/vwo/vakken/talen/nederlands-vwo) - [Examenblad: syllabus Nederlands havo 2027 (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://www.examenblad.nl/2027/havo/documenten/syllabus-nederlands-havo) - [Examenblad: toegestane hulpmiddelen havo en vwo 2027 (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://www.examenblad.nl/2027/havo/documenten/toegestane-hulpmiddelen-havo-vwo-2027) - [Astra AI: homepage en veelgestelde vragen (geraadpleegd op 13-10-2026)](https://astra-ai.co/nl/)